AO Tweede Kamer over fusietoets en krimp in het onderwijs

Op woensdag 27 juni jl. hield de Vaste Commissie voor onderwijs van de Tweede Kamer een algemeen overleg (AO) over Krimp in het Onderwijs met minister Slob en minister Van Engelshoven.  In dit overleg spraken de woordvoerders ook over de voorstellen van de regering om de fusietoets te schrappen.

Tijdens het overleg bleek een meerderheid van de partijen het eens met het voornemen van de regering om de fusietoets in het onderwijs te schrappen. CU (Bruins) steunde de afschaffing van de fusietoets en vroeg aan de minister een reflectie op het punt van pluriformiteit. Op een vraag van D66 (Van Meenen) gaf Bruins aan dat pluriformiteit ook in Zeeuws-Vlaanderen, waar al het voortgezet onderwijs onder één bestuur komt te vallen, belangrijk is. Van Meenen sprak zich uit voor afschaffing van de fusietoets. Hij vroeg de minister ook wat hij gaat doen met de voorstellen van de CFTO (zie onder). De SGP (Bisschop) gaf aan het besluit van het kabinet de fusietoets te schrappen te volgen. Het CDA (Rog) gaf aan blij te zijn met de afschaffing van de fusietoets. GL (Westerveld) zei dat het schrappen van de fusietoets niet de enige oplossing is. Kan de medezeggenschap verder worden ondersteund, vroeg zij. Er was ook kritiek. De SP (Kwint) toonde zich voorstander van het aanpassen of vergemakkelijken van de huidige toets in plaats van deze volledig te schrappen. De PVV (Beertema) vond het geen goed idee dat de fusietoets wordt geschrapt. Afschaffing noemde hij onverantwoord en gezien de actualiteit ongepast. Monopolies kunnen ontstaan terwijl concurrentie en kwaliteit nu juist niet zonder elkaar kunnen. Keuzevrijheid is dus erg belangrijk.

Voorafgaand aan het AO heeft de CFTO haar brief over het borgen van de opgedane ervaring van de commissie ter informatie met de Kamer gedeeld. In deze brief doet de CFTO een tweetal voorstellen, één op het terrein van de stelselverantwoordelijkheid van de minister en één over de ondersteuning van medezeggenschapsraden bij fusieprocessen. Hierboven kwam al aan de orde dat Van Meenen (D66) de minister vroeg aan te geven wat hij met deze voorstellen gaat doen. Ook vroeg D66 een toelichting aan de regering over de gefaseerde afschaffing van de fusietoets, met name over de inhoud van de zogenoemde lichte toets. De CU vroeg de minister een reflectie op het punt van behoud van pluriformiteit.

In zijn brief van 20 april 2018 schrijft minister Slob van Basis- en Voortgezet Onderwijs aan de Kamer dat hij, vooruitlopend op de bij wet geregelde afschaffing van de fusietoets, per 1 augustus a.s. op alle fusieaanvragen een lichte toets laat uitvoeren door DUO. Deze lichte toets is een puur procedurele toets die beziet of het lokale besluitvormingsproces op een fusie voldoende heeft plaatsgevonden.

Het verslag van het AO (VAO) wordt in de week van 2 juli geagendeerd op de plenaire agenda van de Tweede Kamer. Verwacht wordt dat verschillende partijen dan moties zullen indienen.

Naar aanleiding van het AO maakt de CFTO de volgende opmerkingen.

In de eerste termijn van de Regering gaf minister Slob aan dat de CFTO heeft geadviseerd over Zeeuws-Vlaanderen. Dat is niet het geval. Minister Van Engelshoven gaf aan dat het wetsvoorstel, dat het kabinet de Kamer nog zal aanbieden, nog alle ruimte biedt voor debat. Punt daarbij is wel dat de fusietoets de facto dan al is afgeschaft. Vanaf 1 augustus 2018 geldt immers alleen de lichte, administratieve toets van DUO, waarin alleen procedureel wordt getoetst of de juiste stappen zijn gezet.